عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )
616
كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )
ننوازد ، نواختها همه ملك وى است . و معنى حيّاك اللَّه آنست كه خداى ترا نوازد . و در جايى ديگر تحيّت نام ملك است ، و از آن است قول زهير بن جناب الكلى : ابنىّ ان اهلك فا * نّى قد به نيت لكم بنيّة و تركتكم اولاد سادا * ت زنادكم وريّة و لكلّ ما نال الفتى * قد نلته الّا التّحيّة اى الّا الملك . و تحيّت مسجد را از بهر آن تحيّت نام كردند كه آن نواختست مسجد را . و عمر خطاب در مسجد برگذشت ، يك ركعت كرد ، و طلحة بن عبيد اللَّه در مسجد . با سلاح سجده كرد و بر گذشت . فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْها - ميگويد : كسى كه شما را بنوازد ، آن نوازنده را باز نوازيد بنواختى نيكوتر از آنكه او نواخت ، و اين در اسلام است ، و در هديّه و در زيارت ، و در همه افضالها و برّها ، اوردوها يا مكافات كنيد بى تطفيف . ردّ از بهر آن گفت كه چون مكافات كردى ، منّت از خود رد كردى ، و از مكافات بايد كه هيچ كم نكنى ، اگر هديه باشد ، يا سخن ، يا مخاطبهاى در نامهاى . و ردّ مخاطبه آنست كه از غايت مرتبت سزاى آن مرد كم نكنى ، و هو المشار اليه بقوله ( ص ) : « انزلوا الناس على منازلهم » ، و چون سلام كنند در جواب بيفزاى ، و چون گويد : السّلام عليكم ، تو گوى : و عليكم السّلام و رحمة اللَّه . اگر وى گويد : و رحمة اللَّه ، تو گوى : و رحمة اللَّه و بركاته . قومى مفسّران گفتند : بِأَحْسَنَ مِنْها با اهل دين اسلام است ، كه در نواخت و در اسلام بيفزاى ، چنان كه گفتيم ، و اوردوها با اهل كتاب و اهل شرك است ، كه با ايشان بر عليكم اقتصار كنى و بر آن نيفزايى .